Nowe obowiązki podatkowe (JPK_CIT) od 2026 r. - przewodnik dla szefów firm i księgowych

Cyfryzacja rozliczeń z fiskusem wkroczyła w kolejny, bardziej wymagający etap, ponieważ organy skarbowe otrzymują cyklicznie dane z ksiąg rachunkowych w postaci ustrukturyzowanych plików. Dotychczas Krajowa Administracja Skarbowa mogła sięgać po szczegółowe zapisy księgowe wyłącznie na żądanie, natomiast wraz z wdrożeniem nowej struktury dane te trafiają do urzędu regularnie po zakończeniu roku podatkowego. Zmiana obciąża zarówno zarządy spółek, jak i działy księgowe, które muszą dostosować plany kont oraz systemy informatyczne do wymogów resortu finansów. Ponieważ konsekwencje zaniedbań bywają dotkliwe, warto poznać zasady rządzące tym obowiązkiem, zanim upłyną pierwsze terminy sprawozdawcze.

Czym w istocie jest JPK_CIT?

Pod pojęciem JPK_CIT kryje się ustandaryzowany zestaw danych przekazywanych do urzędu skarbowego w formacie XML, zgodnym ze schematem opublikowanym przez Ministerstwo Finansów. Wbrew nazwie obowiązek nie ogranicza się do spółek rozliczających podatek dochodowy od osób prawnych, obejmuje bowiem także spółki niebędące osobami prawnymi oraz część podatników prowadzących księgi rachunkowe. Cały system obejmuje dwie struktury logiczne: JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR.

Pierwsza z nich, JPK_KR_PD, zawiera zapisy z ksiąg rachunkowych powiązane z rozliczeniem podatku dochodowego, druga zaś, JPK_ST_KR, obejmuje dane z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Podstawę prawną stanowi art. 9 ust. 1c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, który nakazuje prowadzić księgi w sposób umożliwiający wygenerowanie wymaganych plików. Jeżeli podatnik jest objęty obowiązkiem przekazywania struktury JPK_ST_KR, przekazuje ją również wtedy, gdy ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych oraz prawnych nie zawiera pozycji do wykazania.

Kogo dotyczy JPK_KR_PD i według jakiego harmonogramu

Ustawodawca rozłożył wdrożenie na trzy etapy, uzależniając kolejność objęcia poszczególnych grup od wysokości przychodów oraz sposobu rozliczania podatku od towarów i usług. Ustalenie tego, kogo dotyczy JPK_KR_PD w danym momencie, sprowadza się zatem do wskazania, do której grupy należy konkretne przedsiębiorstwo. Kolejne fale obejmują podatników zgodnie z następującym porządkiem:

• podatkowe grupy kapitałowe oraz podatnicy o przychodzie przekraczającym 50 milionów euro raportują za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r.,
• pozostali podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych składający miesięczną ewidencję JPK_VAT przekazują pierwszą strukturę za rok rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r.,
• podmioty rozliczające podatek od towarów i usług kwartalnie oraz pozostali podatnicy raportują za rok rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 r.

W praktyce druga grupa, obejmująca większość średnich przedsiębiorstw, przekaże pierwszą strukturę dopiero w 2027 r. za rok 2026. Nie zwalnia to jednak nikogo z wcześniejszego przygotowania, ponieważ księgi trzeba prowadzić w nowym formacie już od pierwszego dnia roku podatkowego objętego obowiązkiem, a sama data wysyłki wyznacza wyłącznie moment przekazania danych.

JPK_CIT od kiedy w 2026 i jakie terminy obowiązują?

Pytanie o JPK_CIT – od kiedy w 2026 trzeba złożyć odpowiednie wnioski, spędza sen z powiek wielu przedsiębiorcom, zwłaszcza że pierwotne terminy uległy zmianie w trakcie roku. Zgodnie z ogólną zasadą księgi w formie elektronicznej należy przesłać w terminie złożenia rocznego zeznania CIT-8, czyli do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Ministerstwo Finansów, dostrzegając skalę wyzwań technologicznych związanych z pierwszym rokiem raportowania, wydłużyło jednak ten termin dla grupy rozpoczynającej cały proces. Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 16 lutego 2026 r. podmioty, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, złożą plik za 2025 rok do 31 lipca 2026 r. W pierwszym roku zakres danych ograniczono do znaczników identyfikujących konta, natomiast od 2026 roku rozszerza się on o numer identyfikacji podatkowej kontrahenta, numer identyfikujący fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur oraz wysokość różnicy między wynikiem bilansowym a podstawą opodatkowania.

Przedsiębiorcy, którzy chcą zminimalizować ryzyko sporu z organem podatkowym, coraz częściej sięgają po wsparcie zewnętrzne. Nasza kancelaria prawa pracy z Bielska-Białej zapewnia doradztwo podatkowe, udzielając porad w zakresie podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług, reprezentując klientów przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi, a także pomagając przygotować firmę do kontroli podatkowej. 

Kary za brak JPK_CIT i odpowiedzialność karno-skarbowa

Konsekwencje niedopełnienia obowiązku wynikają z ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeksu karnego skarbowego, która przewiduje sankcje zarówno za wykroczenia, jak i za poważniejsze przestępstwa skarbowe. Nieprzekazanie albo nieterminowe przekazanie JPK_CIT może skutkować odpowiedzialnością na podstawie Kodeksu karnego skarbowego. Ostateczna kwalifikacja czynu zależy od okoliczności sprawy oraz zastosowanego przepisu. Wysokość grzywien pozostaje powiązana z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, które w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto, co wyznacza minimalną stawkę dzienną na poziomie 160,20 zł (1/30 minimalnego wynagrodzenia), przy czym sąd może ustalić jedną stawkę aż do jej czterystokrotności. Kary za brak JPK_CIT wymierzane za przestępstwo skarbowe obejmują od 10 do 720 stawek dziennych, a w sytuacjach nadzwyczajnie obostrzonych nawet do 1080 stawek. Odpowiedzialność ponoszą osoby faktycznie odpowiedzialne za dopełnienie obowiązku, a więc zarówno członkowie zarządu, jak i osoby kierujące księgowością, dlatego terminowe złożenie plików pozostaje najrozsądniejszym postępowaniem.

Ponieważ ryzyko obejmuje konkretne osoby w organizacji, warto zabezpieczyć się stałą opieką prawną wykraczającą poza samą sferę podatkową. Nasz adwokat z Bielska-Białej wspiera przedsiębiorców w relacjach z kontrahentami, urzędami oraz zatrudnionymi, dbając o ich interesy na każdym etapie działalności. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy każda spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi składać JPK_CIT już w 2026 roku?

Nie, moment objęcia obowiązkiem zależy od wysokości przychodów oraz sposobu rozliczania podatku od towarów i usług. Za 2025 rok raportują wyłącznie podatkowe grupy kapitałowe oraz podmioty o przychodzie przekraczającym 50 milionów euro, natomiast pozostali podatnicy składający miesięczny JPK_VAT przekażą pierwszą strukturę dopiero w 2027 roku.

Czy trzeba przesłać JPK_ST_KR, gdy firma nie ma środków trwałych?

Tak, struktura ta stanowi obowiązkowy element pakietu niezależnie od posiadanego majątku.

Jaki jest termin przekazania pierwszego pliku dla największych podatników?

Na mocy rozporządzenia z 16 lutego 2026 r. termin został przesunięty na 31 lipca 2026 r. dla podmiotów, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym.